การจดทะเบียน “อาคารชุด” (คอนโดมิเนียม หรือ "คอนโด")

การจดทะเบียน “อาคารชุด” (คอนโดมิเนียม หรือ "คอนโด")

การจดทะเบียน “อาคารชุด”

คอนโดมิเนียม หรือ "คอนโด" ส่วนในภาษาไทยคณะกรรมการบัญญัติศัพท์สถาปัตยกรรมศาสตร์บัญญัติเรียกว่า อาคารชุด
เป็นอีกรูปแบบของที่อยู่อาศัยที่เจ้าของห้องชุดจะต้องแชร์ความเป็นเจ้าของร่วมกับเจ้าของห้องชุดอื่นๆ ในพื้นที่ส่วนกลางเช่น ทางเดิน บริเวณห้องโถง ลิฟท์ โรงจอดรถ สระว่ายน้ำ สนามเด็กเล่น ซึ่งเจ้าของห้องชุดทุกท่านจะเป็นเจ้าของร่วมตามกฎหมาย ลักษณะของห้องเหมือนกับการอยู่อพารตร์เมนท์เพียงแต่เราเป็นเจ้าของห้องไม่ใช่ผู้เช่า
เมื่อคอนโดมิเนียม หรือ "คอนโด" ก่อสร้างเสร็จ ผู้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินและอาคาร (เจ้าของโครงการ) จะต้องนำอาคารดังกล่าวนั้นไปจดทะเบียนอาคารชุดเพื่อออก “หนังสือแสดงกรรมสิทธิ์” ให้กับผู้ซื้อ ขั้นตอนการขอจดทะเบียนจึงเป็นขั้นตอนที่สำคัญมากในกระบวนการซื้อขายคอนโดฯ เพราะถ้าไม่สามารถจดทะเบียนอาคารชุดได้ก็เท่ากับโอนกรรมสิทธิ์ไม่ได้

ผู้มีสิทธิยื่นคำขอจดทะเบียนอาคารชุด ตามกฎหมายอาคารชุด ได้แก่

  1. เป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในที่ดินแปลงที่อาคารชุดนั้นตั้งอยู่
  2. และเป็นผู้มีกรรมสิทธิ์ในอาคารชุดนั้น ๆ ด้วย

ผู้ที่มีกรรมสิทธิ์เพียงอย่างใดอย่างหนึ่งใน 2 ประการดังกล่าวข้างต้น ไม่สามารถยื่นคำขอจดทะเบียนอาคารชุดได้ อาคารที่จะขอจดทะเบียนอาคารชุดจะเป็นอาคารกี่หลังก็ได้ และจะอยู่ในโฉนดที่ดินกี่แปลงก็ได้

หลักฐานเอกสารที่ต้องยื่นเพื่อขอจดทะเบียนอาคารชุด ประกอบด้วย

  1. โฉนดที่ดิน ต้องเป็น “โฉนด” เท่านั้น เอกสารแสดงสิทธิครอบครอง เช่น น.ส. 3 หรือ ส.ค. 1 จะยื่นขอจดทะเบียนอาคารชุดไม่ได้
  2. แผนผังแสดงเขตที่ดินและที่ตั้งอาคารชุด รวมทั้งเส้นทางเข้าออกสู่ทางสาธารณะตามสภาพความเป็นจริง
  3. แผนผังแสดงรายละเอียดของอาคารชุดแต่ละชั้น โดยระบุความกว้าง ความยาว ความสูง และหมายเลขประจำห้องชุดแต่ละห้อง
  4. รายละเอียดเกี่ยวกับห้องชุด ทรัพย์ส่วนบุคคลและทรัพย์ส่วนกลาง
  5. อัตราส่วนที่เจ้าของห้องชุดแต่ละห้องชุด มีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์ส่วนกลาง
  6. คำรับรองของผู้ยื่นคำขอว่าอาคารที่ขอจดทะเบียนอาคารชุดนั้นปราศจากภาระผูกพันใดๆ เว้นแต่การจำนองอาคารรวมกับที่ดิน
  7. ร่างข้อบังคับนิติบุคคลอาคารชุด
  8. หลักฐานอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง อาทิ ใบรับรองการก่อสร้างอาคารหรือดัดแปลงอาคาร หรือใบอนุญาตเปลี่ยนการใช้อาคารตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร ในกรณีที่าคารที่ขอจดทะเบียนอาคารชุดนั้นตั้งอยู่ในท้องที่กฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารใช้บังคับ, หนังสืออนุญาตให้ก่อสร้างอาคารตามฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศหรือตามกฎหมายว่าด้วยเขตปลอดภัยในราชการทหาร ในกรณีที่อาคารที่ ขอจดทะเบียนอาคารชุดนั้นตั้งอยู่ภายในเขตปลอดภัยในการเดินอากาศตามกฎหมายว่าด้วยการเดินอากาศหรือในบริเวณเขตปลอดภัยในราชการทหารตามกฎหมายว่าด้วยเขตปลอดภัยในราชการทหาร แล้วแต่กรณี (กฎกระทรวงฉบับที่ 5 ออกตามความในพระราชบัญญัติอาคารชุด พ.ศ. 2541)

หลายๆโครงการที่ผ่านมานั้น ขั้นตอนการขอจดทะเบียนใช่จะราบรื่นเสมอไป เพราะมีเหมือนกันที่บางโครงการแสดงหลักฐานบางอย่างไม่ตรงกับความเป็นจริง จนทำให้ขั้นตอนการจดทะเบียนล่าช้า ซึ่งส่งผลกระทบต่อผู้ซื้อไปด้วย ประเด็นที่ค่อนข้างเป็นปัญหาบ่อยก็คือถนนหรือทางเข้าออกโครงการ จึงเป็นอีกสิ่งที่ผู้ซื้อน่าจะนำมาใช้ในการพิจารณาก่อนตัดสินใจซื้อ

สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมดูได้ที่ www.dol.go.th